ΑΡΘΡΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026
Επισκόπηση
AI
Το κείμενο αυτό περιγράφει την ιστορική ανακάλυψη του Δίσκου της Φαιστού.
Ο Δίσκος της Φαιστού είναι ένα από τα πιο διάσημα και αινιγματικά αρχαιολογικά
ευρήματα στον κόσμο:
• Η Ανακάλυψη: Ανακαλύφθηκε στις 3 Ιουλίου 1908 από τον Ιταλό αρχαιολόγο
Λουίτζι Περνιέ (Luigi Pernier) κατά τη διάρκεια ανασκαφών στο Μινωικό παλάτι
της Φαιστού στη νότια Κρήτη.
• Τα Χαρακτηριστικά: Πρόκειται για έναν κυκλικό δίσκο από ψημένο πηλό με
διάμετρο περίπου 15–16 εκατοστά. Και οι δύο όψεις του καλύπτονται από σύμβολα
(εικονογράμματα) διατεταγμένα σε σπειροειδή διάταξη, τα οποία χωρίζονται σε
ομάδες.
• Πρώιμη «Τυπογραφία»: Τα 45 διαφορετικά εικονογράμματα (όπως ο άνδρας που
περπατά, το πουλί, το πλοίο κ.ά.) δεν χαράχτηκαν με το χέρι, αλλά αποτυπώθηκαν
στον νωπό πηλό με τη χρήση ξεχωριστών σφραγίδων (στοιχείων) πριν από το ψήσιμο.
Αυτό καθιστά τον δίσκο το αρχαιότερο γνωστό δείγμα κινητής τυπογραφίας στον
κόσμο.
• Το Μυστήριο: Μέχρι σήμερα, περισσότερα από 100 χρόνια μετά, η γραφή του
δίσκου δεν έχει αποκρυπτογραφηθεί και το ακριβές νόημά του παραμένει άγνωστο,
αποτελώντας ένα άλυτο αρχαιολογικό αίνιγμα.
Σήμερα, ο αυθεντικός δίσκος φυλάσσεται και εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο
Ηρακλείου στην Κρήτη.
(Ρώμη, 23 Νοεμβρίου 1874 – Ρόδος, 18 Αυγούστου 1937)
Αποκρυπτογραφώντας τον Δίσκο της Φαιστού
Τον Ιούλιο του 1908, σε έναν χώρο κάτω από το δάπεδο του ανακτόρου της Φαιστού,
στη νότια Κρήτη, ο Ιταλός αρχαιολόγος Luigi Pernier ανέσυρε έναν κυκλικό δίσκο
από ψημένο πηλό, με μέγεθος περίπου όσο ένα πιατάκι του καφέ. Και οι δύο όψεις
του ήταν καλυμμένες με μια σπείρα από μικρές εικόνες: έναν άνδρα που βαδίζει,
ένα ψάρι, ένα πλοίο, ένα πουλί, ένα τόξο, ένα κεφάλι με λοφίο από φτερά.
Υπήρχαν συνολικά σαράντα πέντε διαφορετικές εικόνες και 242 αποτυπώματα. Δεν
είχαν σχεδιαστεί με το χέρι. Είχαν αποτυπωθεί στον νωπό πηλό με σφραγίδες —μία
σφραγίδα για κάθε εικόνα— τρεισήμισι χιλιάδες χρόνια πριν από τον
Γουτεμβέργιο.
Έκτοτε, ο δίσκος έχει «αποκρυπτογραφηθεί» πάνω από εκατό φορές: ως ελληνικό
κείμενο, λουβικό, βασκικό, φινλανδικό, ως ύμνος, ημερολόγιο, επιτραπέζιο
παιχνίδι ή επιστολή προς κάποιον βασιλιά. Καθεμία από αυτές τις ερμηνείες
αποδίδει ήχους στις εικόνες, αλλά καμία δεν μπορεί να επαληθευτεί, καθώς δεν
υπάρχει κάποιο δεύτερο κείμενο με τα ίδια σύμβολα για να γίνει σύγκριση.
Έτσι, έθεσα ένα διαφορετικό ερώτημα. Δεν ρώτησα τι λέει ο δίσκος. Ρώτησα αν η
διάταξη των εικόνων του ακολουθεί κάποιο μοτίβο που δεν θα προέκυπτε
τυχαία.
Ανακατεύοντας τον δίσκο
Η μέθοδος είναι απλή. Παίρνουμε τα 241 ευανάγνωστα σύμβολα του δίσκου και τα
ανακατεύουμε, διατηρώντας το μήκος κάθε ομάδας αμετάβλητο. Επαναλαμβάνουμε τη
διαδικασία είκοσι χιλιάδες φορές. Στη συνέχεια, εξετάζουμε πόσο συχνά οι
ανακατεμένοι δίσκοι μοιάζουν με τον πραγματικό. Αν ένα μοτίβο δεν εμφανιστεί
ποτέ σε είκοσι χιλιάδες ανακατατάξεις, σημαίνει ότι το τοποθέτησε εκεί ο
δημιουργός του.
Το πρώτο μοτίβο είναι ολοφάνερο. Το κεφάλι με το λοφίο εμφανίζεται δεκαεννέα
φορές και, και τις δεκαεννέα, αποτελεί το πρώτο σύμβολο της ομάδας του. Δεν
εμφανίζεται ποτέ σε άλλη θέση. Κανένας ανακατεμένος δίσκος δεν πλησιάζει αυτό
το πρότυπο.
Το δεύτερο μοτίβο αφορά τη συγκέντρωση ορισμένων συμβόλων στο τέλος των ομάδων:
ένας άνδρας που βαδίζει, ένα σπίτι, ένα δέντρο, ένα χέρι, ένα ραβδί, ένα
αστέρι. Αν ανακατέψουμε τα σύμβολα εντός κάθε ομάδας, αυτά διασκορπίζονται. Στον
πραγματικό δίσκο, όμως, συγκεντρώνονται στο τέλος.
Όποιος έχει δει αιγυπτιακά ιερογλυφικά θα αναγνωρίσει τη μορφή αυτού του
φαινομένου. Οι Αιγύπτιοι γραφείς τοποθετούσαν ένα σύμβολο πριν από το όνομα
ενός θεού για να δηλώσουν ότι «αυτό είναι θεϊκό», ενώ κατέληγαν τις λέξεις με
σιωπηλά σύμβολα που υποδείκνυαν στον αναγνώστη το είδος της λέξης. Σύμβολα που
απεικόνιζαν πόδια σε κίνηση δήλωναν λέξεις κίνησης, ένα σπίτι δήλωνε τόπο, ένα
δέντρο φυτό, ένα χέρι ενέργεια, ένα ραβδί αξίωμα και ένα αστέρι ουράνιο σώμα.
Ο δίσκος φέρει ένα σύμβολο που εμφανίζεται πάντα πρώτο και έξι που τείνουν να
εμφανίζονται τελευταία. Τα έξι αυτά σύμβολα είναι: ένας άνδρας που βαδίζει, ένα
σπίτι, ένα δέντρο, ένα χέρι, ένα ραβδί και ένα αστέρι.
Λέξεις και δύο όψεις
Ο δίσκος περιλαμβάνει επίσης σταθερά συμπλέγματα, δηλαδή ομάδες συμβόλων που
εμφανίζονται πάντα μαζί και με την ίδια σειρά. Τρεις κυματιστές γραμμές —που
συμβολίζουν το νερό— ακολουθούνται από ένα σπίτι και στις έξι περιπτώσεις
εμφάνισής τους: ένα σπίτι μέσα στο νερό, δηλαδή ένα νησί. Τρία συγκεκριμένα
σύμβολα —το βέλος, ένα πρόσωπο με διακριτικό σημάδι και μια ροζέτα— σχηματίζουν
μια σταθερή ομάδα δύο φορές, δημιουργώντας στον ουρανό μια ακριβή απεικόνιση:
το σχήμα «V» των Υάδων, το πρόσωπο του Ταύρου και το κόκκινο μάτι του, τον
Αλδεβαράν.
Οι δύο όψεις του δίσκου διαφέρουν μεταξύ τους. Η μία φέρει τα σύμβολα για τα
εργαλεία, τα σπίτια και το νησί. Η άλλη περιλαμβάνει σχεδόν όλα όσα ανήκουν
στον τομέα του ουρανού που καταλαμβάνει ο αστερισμός του Ταύρου: 29 από τις 35 αποτυπώσεις
των Πλειάδων, των Υάδων, του Αλδεβαράν και του μπροστινού ποδιού του Ταύρου. Σε
είκοσι χιλιάδες δοκιμές τυχαίας αναδιάταξης, ένας τέτοιος διαχωρισμός
εμφανίστηκε περίπου μία φορά.
Ο δίσκος βρέθηκε ανάμεσα σε στάχτη και καμένα οστά βοοειδών. Είχε εναποτεθεί
μαζί με τα κατάλοιπα μιας θυσίας ταύρου.
Το συμπέρασμα
Υπάρχουν τρία στάδια, καθένα από τα οποία αξιολογείται με τη βαρύτητα που του
αναλογεί.
Τι δείχνουν οι μετρήσεις. Ο δίσκος είναι γραμμένος με εικονογραφική γραφή, η
οποία περιλαμβάνει ένα προτασσόμενο σύμβολο θεϊκής ιδιότητας και καταληκτικά
σύμβολα ταξινόμησης (classifiers), παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούσαν οι
Αιγύπτιοι γραφείς. Οι δύο όψεις του αποτελούν δύο διαφορετικές ενότητες ενός
ενιαίου κειμένου. Εννέα από αυτά τα μοτίβα παραμένουν έγκυρα ακόμη και μετά τον
αυστηρότερο έλεγχο που αφορά τον αριθμό των δοκιμών που πραγματοποίησα.
Τι υποστηρίζουν οι μετρήσεις. Ο δίσκος δημιουργήθηκε με τη μέθοδο της
σφράγισης, επειδή το περιεχόμενό του έπρεπε να αποδίδεται με τον ίδιο ακριβώς
τρόπο σε κάθε περίπτωση. Πρόκειται για μια λειτουργία, τα καθορισμένα λόγια
μιας ιεροτελεστίας, που φυλάχτηκε μαζί με τα κατάλοιπα της θυσίας ενός
ταύρου.
Αυτό πιστεύω πως αναγράφει ο δίσκος: ένα ταξίδι στον ουρανό, από το λαμπρότερο
άστρο ως τις Πλειάδες, και μια πορεία μέσα από τους οίκους του ζωδιακού κύκλου
ως το μακρινό πέρασμα του Γαλαξία – καταγεγραμμένα ώστε να μη λησμονηθεί η
ιστορία. Αυτό το μέρος βασίζεται τόσο στο ευρύτερο έργο μου όσο και στον ίδιο
τον πηλό.
Ιδού η δική μου ερμηνεία:
Πέντε φωτεινά σημεία στην περιφέρεια του πηλού,
το αυγό στην πύλη, προτού αρχίσει ο δρόμος.
Ο αγγειοπλάστης το πίεσε δύο φορές, μία σε κάθε όψη,
καθώς υπάρχουν δύο δρόμοι για την επιστροφή στο σπίτι
και κάθε ψυχή καλείται να τους διαβεί και τους δύο.
Ο δρόμος από κάτω
Αρχίζει με μια πτώση.
Καθώς ρίχνεται κάτω, στον αστερισμό του Ταύρου, στο συγκεκριμένο σημείο,
η ψυχή φτάνει στο πέρασμα δίπλα στο νησί
και εισέρχεται στο άλσος.
Κοντά στα καλάμια, πλάι στον πάσσαλο, συναντά το παιδί,
τους δύο που είναι ακόμη ένα,
το λαμπρό και το ταχύ μαζί,
ακόμη αχώριστα, ακόμη δίχως όνομα.
Νέα πτώση. Το πλοίο περιμένει.
Το ψάρι κινείται στο ποτάμι,
η πύλη της γέννησης ορθώνεται ανοιχτή με το σκεύος της,
και πάνω απ’ όλα οι Επτά,
η μικρή φωλιά των άστρων,
αγναντεύοντας τι πρόκειται να υποδεχτούν.
Έπειτα το έργο: το πριόνι στον στύλο,
το ραβδί του κήρυκα, το κόσκινο
που συγκρατεί ό,τι πρέπει να διατηρηθεί
και αφήνει τα υπόλοιπα να περάσουν.
Ο κυνηγός κατεβαίνει από την πύλη του Καρκίνου
και το ψάρι τον ακολουθεί.
Η σκαπάνη σχίζει το χώμα.
Έτσι οι ζωντανοί...
Ορίστε η δική μου ερμηνεία:
Πέντε σημεία φωτός στο χείλος του πηλού,
το αυγό στην πόρτα πριν αρχίσει ο δρόμος.
Ο αγγειοπλάστης το πίεσε δύο φορές, μία σε κάθε πλευρά,
γιατί υπάρχουν δύο δρόμοι για το σπίτι
και κάθε ψυχή καλείται να τους διαβεί και τους δύο.
Ο δρόμος από κάτω
αρχίζει με μια πτώση.
Ριγμένη κάτω στον Ταύρο, στο σημείο εκείνο,
η ψυχή φτάνει στο πέρασμα κοντά στο νησί
και μπαίνει στο άλσος.
Κοντά στα καλάμια, στον πάσσαλο, βρίσκει το παιδί,
τους δύο που είναι ακόμα ένα,
τον λαμπερό και τον γρήγορο μαζί,
που δεν έχουν ακόμα χωριστεί, ούτε ονομαστεί.
Ρίχνεται πάλι κάτω. Το πλοίο περιμένει.
Το ψάρι κινείται στο ποτάμι,
η πύλη της γέννησης στέκει ανοιχτή με το σκεύος της,
και πάνω απ' όλα οι Επτά,
η μικρή φωλιά των άστρων,
αγναντεύοντας τι θα υποδεχτούν.
Ύστερα το έργο: το πριόνι στον στύλο,
το ραβδί του κήρυκα, το κόσκινο
που κρατά ό,τι πρέπει να κρατηθεί
και αφήνει τα υπόλοιπα να περάσουν.
Ο κυνηγός κατεβαίνει από την πύλη του Καρκίνου
και το ψάρι πηγαίνει μαζί του.
Η σκαπάνη σπάει το χώμα.
Έτσι μπαίνουν οι ζωντανοί στη γη:
ριγμένοι κάτω, το καλάμι, ο τρίφτης, το πλοίο,
η πύλη της γέννησης, ο Ταύρος, το δέντρο.
Και στη μέση του δρόμου
οι τρεις που είναι ένα λένε το όνομα της ψυχής:
Φεγγάρι, Φίδι, Ταύρος,
ο άρχοντας του κάτω κόσμου, ο άρχοντας του βυθού,
ο άρχοντας του ουρανού,
αδέλφια σε μια ανάσα.
Η πορεία συνεχίζεται. Το πλοίο προχωρά ανάμεσα στα άστρα.
Ο Ήλιος φτάνει στην πύλη της γέννησης,
την πύλη της γέννησης, το σκεύος, το δέντρο,
και ο όρκος σφραγίζεται με το ραβδί
ώστε τίποτα απ' όσα δόθηκαν εδώ να μην χαθεί.
Η Μητέρα περιμένει στο δέντρο.
Μαζί της είναι η λαμπερή, η κόρη της,
και η πύλη του Καρκίνου,
και το ψάρι που είναι γιος της.
Δεν εμποδίζει την ψυχή. Το βλέπει να περνά.
Ο βασιλιάς κατεβαίνει στο πέρασμα.
Ο Ήλιος ξαπλώνει με το Φίδι σε εκείνο το μέρος,
και το έργο συντελείται.
Ο Ήλιος, και το έργο συντελείται, και ο κυνηγός.
Ο Ήλιος στέκεται πάνω από το νησί.
Κατακρημνισμένοι, ο Ήλιος και το Φίδι, το έργο τελείωσε.
Και στο τέλος του δρόμου, κάτω,
στο μακρινό πέρασμα, κοντά στον Σκορπιό,
ανάμεσα στους παραστάτες της πύλης,
εκεί που το πλοίο περίμενε όλον αυτόν τον καιρό
στις εκβολές του ποταμού του φωτός.
Γη. Νερό. Γη.
Ο βασιλιάς και ο πατέρας του στέκονται στις δύο πύλες του έτους,
τον Καρκίνο και τον Αιγόκερω,
εκείνη από την οποία κατεβαίνουν οι ψυχές για να γεννηθούν,
κι εκείνη από την οποία εξέρχονται οι θεοί.
Η Μητέρα του άλσους στέκεται στον στύλο.
Ο Ήλιος φτάνει στο μακρινό πέρασμα για τελευταία φορά.
Και μετά, μία λέξη, στο κέντρο, μόνη της:
το νησί.
Ο δρόμος από πάνω
Αρχίζει με μια έξοδο.
Ο κυνηγός σηκώνεται και ο κήρυκας πηγαίνει μαζί του,
και το πρώτο πράγμα που ονομάζεται είναι η πύλη της γέννησης,
ο Ταύρος, τα Επτά:
στην ψυχή δείχνεται η φωλιά προτού πετάξει.
Ο Ήλιος στέκεται πάνω από το νησί.
Ο Ήλιος στο γύρισμά του, ο Ήλιος στην επιστροφή του,
και ο Σκορπιός στη μακρινή πύλη:
και τα δύο άκρα του δρόμου κατονομάζονται
προτού γίνει έστω και ένα βήμα.
Μετά, η αρχαία τελετή, που ανακαλείται στη μνήμη με τη σωστή σειρά.
Στο πέρασμα πέφτει το τσεκούρι· το έργο συντελείται.
Η Μητέρα έρχεται κρατώντας τη ράβδο.
Τα πουλιά και το Φεγγάρι συγκεντρώνονται στο δέντρο.
Ακούγεται ο αυλός, μεταφέρεται το σκεπάρνι,
ο οδηγός οδηγεί τον Ταύρο στο μέρος εκείνο.
Ο Φωτεινός στέκεται στον στύλο, ανάμεσα στα αστέρια.
Στην πύλη του Καρκίνου τεντώνεται το τόξο,
και το πλοίο διασχίζει το κοντινό πέρασμα
δίπλα στο κόκκινο μάτι του Ταύρου,
με τον κήρυκα να στέκεται στην πλώρη του.
Μεταφέρεται τρέχοντας το μπροστινό πόδι.
Θρέψε τη φωλιά. Θρέψε τα Επτά.
Τα πουλιά και το Φεγγάρι. Τα πουλιά και το Φεγγάρι.
Τα δύο περάσματα στο δέντρο, το κοντινό και το μακρινό,
το καλάμι στην άκρη του νερού, η χτένα.
Δύο φορές διασχίζει το πλοίο. Δύο φορές μεταφέρεται το πόδι.
Τρεις φορές έρχονται τα πουλιά με το Φεγγάρι,
σαν ο πηλός να μην μπορούσε να το πει αρκετές φορές:
τα πουλιά μεταφέρουν το αυγό.
Τα πουλιά μεταφέρουν το αυγό στη φωλιά.
Και μετά η πιο μακροσκελής λέξη στο πρόσωπο,
η καρδιά του:
από το πέρασμα, δεμένοι με τον όρκο,
ο φωτεινός και ο κήρυκας,
προς το πέρασμα.
Οι δύο που ήταν ένας, ενωμένοι
ανάμεσα στη διάσχιση και τη διάσχιση.
Η Μητέρα σηκώνει το κάλυμμα.
Ο σκεπάρνιος ανοίγει το στόμα.
Αυτό που ήταν σφραγισμένο ανοίγει,
αυτό που ήταν κατατεθειμένο εκκολάπτεται,
αυτό που κατέβηκε στο νερό
ανεβαίνει ως φως.
Τα πουλιά και το Φεγγάρι έρχονται στους Επτά.
Ο κυνηγός φεύγει.
Ο στύλος, ο σκεπάρνιος, το δέντρο.
Και το πρόσωπο τελειώνει εκεί που αρχίζει ο ουρανός:
το κεφάλι του Ταύρου, που λάμπει ανάμεσα στα αστέρια,
τα δύο περάσματα στο δέντρο, ο κυνηγός που φεύγει,
και το κεφάλι του Ταύρου πάλι, να λάμπει,
η τελευταία λέξη γραμμένη δύο φορές
ώστε κανείς να μην ξεχάσει πού είναι το σπίτι.
Το ένα πρόσωπο τελειώνει στο νερό, στο νησί.
Το άλλο πρόσωπο τελειώνει στον ουρανό, στη φωλιά.
Ο πηλός δεν διαλέγει ανάμεσά τους.
Το σώμα κατεβαίνει από τον πρώτο δρόμο
και η ψυχή ανεβαίνει από τον δεύτερο,
κι αυτοί δεν ήταν ποτέ δύο δρόμοι,
παρά μόνο ένας, που διαβάζεται από κάτω κι από πάνω.
Έτσι, όταν θα σε εναποθέσουν στη γη,
θυμήσου τα πέντε σημεία στην πόρτα.
Εσύ είσαι το αυγό.
Μεταφέρθηκες κάτω στο νησί.
Θα μεταφερθείς πάνω στους Επτά.
Η Μητέρα θα ανοίξει το στόμα σου.
Οι δύο που βρίσκονται μέσα σου θα διασχίσουν μαζί τα περάσματα.
Γη, νερό, γη.
Το κεφάλι του Ταύρου, που λάμπει.
Τίποτα απ’ όσα βυθίζονται δεν τελειώνει οριστικά.
Θα δημοσιευτεί σύντομα στο επερχόμενο βιβλίο μου:
Ο Δίσκος της Φαιστού: Ανακαλώντας το Βυθισμένο Νησί
https://x.com/DSennfelt/status/2108657307617771625
Here is my take:
Five points of light at the rim of the clay,
the egg at the door before the road begins.
The potter pressed it twice, once on each face,
because there are two ways to go home
and every soul is asked to walk them both.
The road below
It begins with a falling.
Cast down in the Bull, at the place,
the soul comes to the ford by the island
and walks into the grove.
By the reeds, at the post, it finds the child,
the two who are still one,
the bright and the swift together,
not yet parted, not yet named.
Cast down again. The ship is waiting.
The fish is moving in the river,
the gate of birth stands open with its vessel,
and over everything the Seven,
the little nest of stars,
watching what they will receive.
Then the work: the saw at the pillar,
the herald's rod, the strainer
that keeps what must be kept
and lets the rest go through.
The hunter goes down by the gate of the Crab
and the fish goes with him.
The mattock breaks the ground.
This is how the living enter earth:
cast down, the reed, the grater, the ship,
the gate of birth, the Bull, the tree.
And in the middle of the road
the three who are one say the soul's name:
Moon, Serpent, Bull,
the lord below, the lord of the deep,
the lord of the sky,
brothers in one breath.
It goes on. The ship goes on among the stars.
The Sun comes to the gate of birth,
the gate of birth, the vessel, the tree,
and the oath is bound with the rod
so that nothing given here is lost.
The Mother is waiting at the tree.
With her is the bright one, her daughter,
and the gate of the Crab,
and the fish who is her son.
She does not stop the soul. She sees it pass.
The king goes down to the ford.
The Sun lies down with the Serpent at the place,
and it is done.
The Sun, and it is done, and the hunter.
The Sun stands over the island.
Cast down, the Sun and the Serpent, done.
And at the end of the road below
the far ford, by the Scorpion,
between the doorposts,
where the ship has been waiting all along
at the mouth of the river of light.
Land. Water. Land.
The king and his father stand at the two doors of the year,
the Crab and the Goat,
the one by which souls come down to be born,
the one by which the gods go out.
The Mother of the grove stands at the pillar.
The Sun reaches the far ford one last time.
And then one word, at the centre, alone:
the island.
The road above
It begins with a going out.
The hunter rises, and the herald goes with him,
and the first thing named is the gate of birth,
the Bull, the Seven:
the soul is shown the nest before it flies.
The Sun stands over the island.
The Sun at his turning, the Sun at his turning back,
and the Scorpion at the far gate:
both ends of the road are spoken
before a single step is taken.
Then the old rite, remembered in order.
At the ford the axe falls; it is done.
The Mother comes with the rod.
The birds and the Moon gather at the tree.
The pipe is played, the adze is carried,
the guide leads the Bull to the place.
The bright one stands at the post among the stars.
At the gate of the Crab the bow is drawn,
and the ship crosses at the near ford
by the red eye of the Bull,
the herald standing in its prow.
The foreleg is carried, running.
Feed the nest. Feed the Seven.
The birds and the Moon. The birds and the Moon.
The two fords at the tree, the near and the far,
the reed at the water's edge, the comb.
Twice the ship crosses. Twice the leg is carried.
Three times the birds come with the Moon,
as if the clay could not say it often enough:
the birds carry the egg.
The birds carry the egg to the nest.
And then the longest word on the face,
the heart of it:
from the ford, bound by the oath,
the bright one and the herald,
to the ford.
The two who were one, held together
between the crossing and the crossing.
The Mother lifts the lid.
The adze opens the mouth.
What was sealed is opened,
what was laid is hatched,
what went down into the water
comes up as light.
The birds and the Moon come to the Seven.
The hunter goes.
The pillar, the adze, the tree.
And the face ends where the sky begins:
the head of the Bull, shining among the stars,
the two fords at the tree, the hunter going,
and the head of the Bull again, shining,
the last word written twice
so that no one could forget where home is.
One face ends in the water, on the island.
One face ends in the sky, at the nest.
The clay does not choose between them.
The body goes down by the first road
and the soul goes up by the second,
and they were never two roads,
only one, read from below and from above.
So when you are laid in the earth,
remember the five points at the door.
You are the egg.
You were carried down to the island.
You will be carried up to the Seven.
The Mother will open your mouth.
The two that are in you will cross the fords together.
Land, water, land.
The head of the Bull, shining.
Nothing that goes under is finished.
Soon to be published in my upcoming book:
The Phaistos Disc: Remembering the Drowned Island
